[0]

Zorg voor eigen belang?!

Onlangs las ik dat Nederland momenteel tot de meest individualistische landen van de wereld behoort. Deze individualisering en de daarmee gepaard gaande verzwakking van sociale organisaties wordt als een probleem gezien. Individualisering lijkt steeds meer op gespannen voet met solidariteit te komen staan. Maar is dit wel zo?

Eigen belang
Zelf vind ik individualisme een belangrijke beweging in de ontwikkeling van de mensheid. Bij het individualisme staat immers het recht op zelfbeschikking centraal. Het ‘individueel belang’, vanuit de erkenning van elk mens als een uniek wezen dat recht heeft om zelf vrij zijn of haar leven in te vullen. Maar volgens critici leidt individualisme juist tot een ‘ieder-voor-zich’ mentaliteit die de solidariteit in de samenleving ondermijnt.
 
Eigen verantwoordelijkheid
Individualisme is echter niet te verwarren met egoïsme, dat staat voor individueel belang zonder enige vorm van individuele verantwoordelijkheid. Als de solidariteit ergens aan ten onder zal gaan, dan is het volgens mij niet aan een te grote aandacht voor het individuele belang maar juist aan een gebrek aan individuele verantwoordelijkheid.
 
De rechten en vrijheden die ik als mens heb brengen immers ook plichten met zich mee, naar mezelf maar ook naar anderen en de samenleving. Zo is mijn individueel belang allereerst mijn eigen individuele verantwoordelijkheid, en niet die van de wereld rondom mij. Dit betekent dat ik wat ik zelf kan doen, niet in de schoenen van een ander probeer te schuiven. En dat ik pas als ik zelf niet in staat ben om over mijzelf te beschikken, een beroep doe op de wereld rondom mij.
 
Daarnaast betekent mijn autonomie ook dat ik mensen die in minder gunstige omstandigheden leven, kansen geef om zich alsnog te ontplooien en een eigen leven op te bouwen. Ongeacht of zij daar 'recht' op hebben, gewoon omdat (ik) het kan.
 
Solidariteit onder(-)druk(t)
Ik kan niet ontkennen dat de solidariteit -de basis van ons zorgstelsel- onder druk staat in deze tijden van economische crisis en stijgende zorgkosten. Maar ik denk dat het vooral de door de overheid (met belastinggeld) georganiseerde solidariteit is die onder druk staat. Het zorgsysteem is immers uitgegroeid tot een ingewikkeld en complex systeem dat heeft geleid tot onpersoonlijke, bureaucratische en ondoorzichtige structuren waarlangs zorg georganiseerd is. Een systeem waarin perverse (financiële) prikkels mensen toelaat dan wel zelfs aanmoedigt hun individuele verantwoordelijkheid te ontlopen. En zo georganiseerde solidariteit dus eigenlijk juist de individualisering onderdrukt en niet andersom.
 
Niet minder maar méér individualisering in het systeem moet ervoor zorgen dat mensen ondanks ziekte of beperking zoveel mogelijk kunnen participeren in de samenleving en zo lang mogelijk zelf zin kunnen (blijven) geven aan hun eigen leven. De zorg meer rondom de patiënt en diens individueel belang organiseren is daarin een noodzakelijke stap. Gelukkig zijn er steeds meer initiatieven in die richting en transformeren steeds meer zorgprofessionals ‘van God naar Gids’. Maar ook het (her)organiseren van de individuele verantwoordelijkheid is onontkoombaar. Hierin kunnen/mogen/moeten* zorgverzekeraars een belangrijke rol spelen!?

Met individualiserende groet,
Peter
 
*schrap wat niet van toepassing is

 

Opmerkingen

Re: Zorg voor eigen belang?!

Interessante visie, denk dat het in die zin ook een definitie kwestie is. Voor veel mensen staat individualisme gelijk aan egoisme/eigen belang. Voor jou staat individualisme voor "eigen vrijheid en eigen verantwoordelijkheid" als ik je stuk goed lees?

Ik ben alleen benieuwd hoe je mensen denkt te stimuleren om individuele verantwoordelijkheid te nemen. Zowel vanuit de overheid als vanuit de positie van Achmea als grootste zorgverzekeraar. Ik ben het namelijk met je eens dat een combinatie van solidariteit en egoisme vaak resulteert in "duikgedrag".
 op 21-6-2012 10:38

Re-actie

Beste lezer,

Dank voor je reactie! Eigenlijk is het inderdaad een definitie kwestie: individualisme wordt vaak verward met egoïsme en dat is volgens mij onterecht. Het individualisme plaatst het belang van de individuele (vrije) mens boven het belang van de gemeenschap maar er daarom niet los van. Het individueel belang is geen absoluut recht maar kent degelijk (morele) grenzen: het mag niet ten koste gaan van anderen. Ik geloof trouwens dat je pas echt een vrij mens kan zijn als je de vrijheid van anderen ook erkent. Doe je dat niet, jaag je anderen immers (vaak letterlijk) tegen je in het harnas.

En op je vraag hoe ik denk mensen te stimuleren om hun individuele verantwoordelijkheid te nemen: ik heb hier geen pasklare oplossing voor. Bovendien denk ik dat we dit niet alleen kunnen dus ook niet alleen moeten verzinnen. Wat we in ieder geval kunnen doen, is zorgen voor meer transparantie. Bijvoorbeeld door mensen bewust te maken van/inzicht te geven in het belang van (echte) solidariteit, wat een zorgverzekering eigenlijk is (geen spaarpot) en de (eigen) zorgkosten. Daarnaast blijven inzetten op het organiseren van de zorg rondom de patiënt. En tot slot: innovatie, in welke vorm dan ook.

Wat denk jij/denken jullie?

 op 21-6-2012 15:29

Re: Zorg voor eigen belang?!

Ik geloof ook dat transparantie helpt. Door inzichtelijk te krijgen wat een consult bij een huisarts of specialist nu daadwerkelijk kost wordt het duidelijker waardoor de enorme zorgkosten nu veroorzaakt worden. Transparantie geldt overigens ook voor verzekeraars en individuele specialisten. Het zou goed zijn om ook inzichtelijk te maken wat de kosten/winst is van verschillende verzekeraars maar ook de verdiensten van specialisten die zich laten inhuren via een maatschap.

Als dit inzichtelijk is gemaakt is het volgens mij zaak om met elkaar in gesprek te gaan en op die manier te kijken waar we kunnen besparen en wat we efficienter kunnen doen. Dat betekent ook een einde aan a-solidaire winsten gemaakt door maatschappen.

Volgens mij is één van de stappen die gezet moet worden ook het stoppen van a-solidaire initiatieven zoals verzekeringen die gericht zijn op hoger opgeleiden en jongere mensen. Feitelijk jaag je daarmee mensen buiten die doelgroep op hogere kosten.

Verder zul je met elkaar in gesprek moeten gaan wat je doet met a-solidair gedrag zoals overmatig claimgedrag. Ik heb een aantal maanden geleden een artikel in Volkskrant Magazine gelezen waarin Nasrdin Dchar (winnaar gouden kalf) en last van hypochondrie vol trots vertelde minimaal een aantal malen per jaar zijn bloed te laten controleren en regelmatig onnodig een specialist te bezoeken.

Maar ook met a-solidair gedrag als wanbetaling.

Helemaal als sluitpost moet je het wat mij betreft hebben over de noodzaak van levensverlengende behandelingen. In mijn ogen zou het streven van een maatschappij als de onze altijd moeten zijn om te innoveren met als doel mensen langer in combinatie met een goede kwaliteit van leven te laten bestaan.
 op 22-6-2012 12:30

wie is verantwoordelijk voor solidariteit?

Er wordt door velen (politieke partijen inclusief) vaak gesproken over meer of minder solidariteit.

Naar mijn mening is een actuele ontwikkeling dat solidariteit niet meer door de overheid maar door de individuele burger geuit wordt. Het is niet meer van deze tijd dat de overheid (op alle gebieden) bepaalt met wie we solidair zijn.

Een paralel met de ontwikkelingshulp: dit is een onderwerp waar politiek gezien door een groot gedeelte van de NL'se bevolking op bespaard mag worden. Tóch zien we tegelijkertijd dat (privé) nog nooit zo veel geld naar goede doelen ging.

Het gaat niet om meer of minder solidariteit, maar waar de verantwoordelijkheid ligt om solidair te zijn.
 op 25-6-2012 17:11

Opmerking toevoegen

Titel


Hoofdtekst *


Bijlagen

CAPTCHA
Change the CAPTCHA codeSpeak the CAPTCHA code