THERE CAN BE ONLY ONE

Martijn Dood [41]
Online Consultant

Relevantie

Laatst zei iemand tegen mij dat ik slecht ben in het onthouden van dingen. Ik weet niet meer wie het was of in welke context dat precies werd gezegd, maar ik herinner me nog dat ik beledigd was. Ik ben namelijk heel goed in het onthouden van dingen. Alleen meestal niet de hoofdzaken.

Vraag een willekeurig persoon naar zijn of haar eerste herinnering en dan blijkt het meestal iets te zijn uit de vroege kleuterperiode. Een ingrijpend moment zoals toen ik op driejarige leeftijd mijn moeder kwijt was in de HEMA in Oldenzaal. Ik had een geruit jasje aan en mijn moeder liet mijn naam omroepen waarna iemand mij terugvond op de speelgoedafdeling. Of die keer dat ik extra lang moest wachten op de peutercrèche omdat mijn moeder ergens anders werd opgehouden. Iedereen was al naar huis en ik zat nog verloren op een bankje om me heen te kijken.​

Deze twee gebeurtenissen komen heel snel naar voren als je mij vraagt naar het eerste dat ik me kan herinneren. Dat heeft alles te maken met het feit dat mijn moeder in het eerste geval in volledige paniek was en in het tweede geval zich kapot schaamde dat ze te laat was. Deze twee gebeurtenissen hadden dan ook vooral een flinke impact op mijn moeder waardoor zij ze regelmatig aanhaalde en ze als gevolg bij mij bovenaan staan in de lijst ‘eerste herinneringen’. Ons geheugen is heel handig in het samenstellen van herinneringen op basis van verhalen en foto’s. En wij trappen er in, want het zit daar in ons geheugen, dus zullen we het zo wel meegemaakt hebben.

Mijn eerste herinnering waar geen buitenstaanders aan te pas komen stamt van de kleuterschool. Ik stond altijd doodsangsten uit als Sinterklaas en z’n Pieten in de buurt waren. M’n moeder hield me op de dag dat Sinterklaas de school bezocht uit voorzorg thuis. Daarmee kon ze niet voorkomen dat Mascha van één klas hoger zich in de aanloop naar Sinterklaas verkleedde als Pietje, compleet met zwarte schmink en zo de school doorging om taai taai uit te delen. Ik was volledig in paniek waarschijnlijk, want uit een reconstructie maak ik op dat ik, net vier jaar oud, op weg naar huis was. Een handeling waar normaalgesproken minimaal één ouder aan te pas kwam.

De exacte aanloop en afloop zijn me niet bijgebleven, maar één specifiek moment wel, waarna de rest er bij geredeneerd is. Blijkbaar wist de juf of hulpmoeder van dienst niets anders te bedenken om me te kalmeren dan uitleggen dat het hier geen echte Zwarte Piet betrof, maar slechts Mascha van één klas hoger. De kortsluiting die in mijn hoofd ontstond door deze samensmelting van een levensbedreigende Piet en een verder vreedzame Mascha brandde zo diep in mijn geheugen dat ik dat gevoel nog altijd terug kan halen.

Het gevoel heb ik vastgelegd en zo zijn ook de latere herinneringen allemaal opgehangen aan een emotie. Het zijn primaire fragmenten die soms getriggerd worden door een geur, een smaak of een geluid en dan weer boven komen. Zo kan het voorkomen dat iets smaakt naar de keuken van mijn oma of iets klinkt als die fietstocht in Drenthe. Synesthesie, zoals deze vermenging van de zintuigen officieel heet, is vooral iets wat bij de eerste herinneringen hoort. Hou ouder we worden, hoe meer de zintuigen onafhankelijk van elkaar zaken registreren. Behalve bij één op de tweeduizend mensen. Om onduidelijke redenen blijft de vermenging daar van kracht.

Of ik tot die selecte groep behoor, durf ik niet te zeggen. Feit is wel dat toen ik na de vakantie weer moest inloggen op mijn Achmea-laptop, ik geen flauw idee meer had wat mijn wachtwoord ook alweer was. Ik kon me nog wel herinneren waar ik zat toen ik het nieuwe wachtwoord intypte. Ook dat ik een automatencappuccino dronk. Dat het een donderdag was rond een uur of drie. Wie er bij mij aan het blok zaten. Wat ik die dag als lunch gegeten heb. Maar wat het wachtwoord was? Geen idee.

Te vaak nemen we aan dat mensen uitstekend voorbereid beginnen aan een taak. Of het nu hun computer opstarten, het aanvragen van een lijfrentepolis of het melden van schade is. In de praktijk blijken mensen vaak bijzonder onvoorbereid een proces in te rollen, waarbij ze de klok horen luiden, maar zich niet kunnen herinneren waar de klepel ook alweer hing. Polisnummer? Paspoortnummer? UPO? Bruto jaarinkomen? "Waar vind ik dat? Volgens mij was het ongeveer dit. Ik weet nog wel wanneer ik het voor het laatst heb gezien, dat het warm was die dag en dat de krant die dag te laat kwam, maar verder kan ik het me niet herinneren."

Websites ontwerpen voor dit type mens is een uitdaging. Die mensen, de meest voorkomende soort, waaronder jij en ik, zijn van nature het beste voorbereid op datgene wat er net niet toe doet.

Opmerkingen

Er zijn geen opmerkingen bij dit bericht.

Opmerking toevoegen

Titel


Hoofdtekst *


Bijlagen

CAPTCHA
Change the CAPTCHA codeSpeak the CAPTCHA code